28 Aralık gecesinde Roboski köylüleri adet olduğu üzere hayvanlarını hazırladılar ve sınırı geçip yeniden geri dönmek üzere hareketlendiler. Her gece ve kimi zaman da gündüzleri gidip geliyorlardı. Güvenlik güçlerinin haberi vardı. Olmalıydı da. Zira bu bölge silahların vesayeti altındaydı. Tehlikeye, mayınlara rağmen ticaret bölgeyi hareketlendiriyor, zor yaşam şartlarının rahatlamasına vesile oluyordu. Hakkari’den Uludere’ye kadar yol boyunca bu ticaretin etkisi rahatlıkla görülüyor.

Dükkanlarda sınır ötesinden getirilen mallar satılır genellikle. Çay, sigara, şekerleme, lokum, süs malzemesi ve mahalli giyimde kullanılan kumaşlar. Sınır iç içe, aşiretler her iki tarafta genellikle sınırlarda oturuyorlar. Kimi yerlerde öbür ülkenin sınırı içerisinde olduğunuzu, yolun diğer kesimine düşen sınır taşlarından anlamanız mümkün. Bunu o bölgedeki herkes bilir ve hatta buna ilave olarak, köylülerin hayvan ticareti yaptıkları biliniyor. Sınırda yaşayan köylerin hepsinin böyle bir yaşam tarzı var. Şimdiye kadar gizemli öyküleri yazılmamış İran sınırında yaşayan köylüler de, aynı yaşam şartlarıyla karşı karşıyadırlar. Kimi zaman en üst düzey resmi makamlar, onların bu çabalarının geçim sıkıntısını hafifletmeye yönelik olduğu ve dolayısıyla “bir teneke yağ veya şeker getirenlerin kaçakçı olarak nitelendirilmemesi gerektiği”ni söylerken, bir başka zaman görülen her insan uyarısız bir şekilde öldürülüyor ve hatta hayvanlarının ibret olsun diye üzerindeki benzin bidonlarıyla canlı canlı yakıldığı söyleniyor. Sınırların öyküsü bu acılarla doludur.

Ülkenin doğusunda yükselen feryat, bütün engellemelere, sulandırmalara, zihinsel hırsızlıklara rağmen halktan gizlenemedi. Yerlerin ve göklerin ancak adaletle ayakta durabileceğine inananlar olarak duyarsız kalamazdık. Sorumluluk bilinciyle bir grub arkadaş bölgeye giderek acıya ortak olmaya veya değişik yerlerde gıyabi cenaze namazı kılmak suretiyle tepkisini göstermeye çalıştı. Olayın anlaşılması için gözlemlerini rapor haline getirenlerin yanında, yorumlarıyla duygularını da dile getirenler de oldu. Bu camianın göstermiş olduğu tepki çoğu kesimlerde yetersizdi. İsrail savaş uçakların bombardımanlarında öldürülen Filistinliler konusunda gösterilen hassasiyet, ne yazık ki Roboski katliamında gösterilmedi! Zira çeşitli bahanelerin, karalamaların arkasına sığınanlar için öldürülenler ötekiydi. Bu arada Hamas lideri geldi ve mecliste aynı konsept içerisinde olan çevrelerle görüştü ve Filistin topraklarının özgürleşmesi, Filistin halkının bağımsızlığına kavuşması için devletin göstermiş olduğu desteği övgüyle anlattı. Kürdistan değil de Filistin’de bu kadar insan öldürülmüş olsaydı, acaba ne olurdu? Vicdanı olan, insani değerlerini tüketmemiş olan her insanın, bu acı karşısında duyarsız kalmayacağını düşünüyorum. İroniye dönüşen bu duyarsızlık karşısında açık ve net bir şekilde utanç duyuyorum! Öyle bürokrasi ağzıyla yuvarlak, müphem laflar etmenin bu camiada anlaşılmadığını tecrübeyle biliyoruz… Beyinlerini dondurmuşların egemen olduğu bu arenada, ileriyi onlardan önce görenlerin söyleyecek sözlerini açık ve net bir şekilde söylemeleri gerekir. Aksi taktirde, duymaları, algılamaları, ders almaları, uyanmaları mümkün olmaz. Olmuyor da. Sorumluluk sahibi olanlar karınlarından konuşmadıkları zaman, tabii olarak kavga çıkar, tepki oluşur. Olsun! Muhalefetin, karşı çıkmanın da bu riski var. Öfkesine mağlup olanlar mevcut kaynaklara rağmen uyanmamışsa, sözün anlamı olmayabilir, söylenen sözü anlamak isteyen anlar… Egemenlerin kutsadığı mantık neticesinde, bu topraklar üzerinde bir sürü geri zekalı türemişse bunların basiretlerinin körelmesine engel olmanın yolu sözü yalın, açık söylemektir.

Necip Fazıl’ın dediği gibi “başımızı iki elimizin arasına alıp düşünme”mizin zamanıdır. Komik üniversitesi, hokkabaz profesörü, yalancı ders kitabı, çıkartma kâğıdı şehri, müzahrefat kanalı sokağı, fuhuş albümü gazetesi, şaşkına dünmüş ailesi ve daha nesi ve nesi, hâsılı, güya kendisini yetiştirecek bütün cemiyet müesseselerinden aldığı zehirli tesiri üzerinden silkip atabilecek, kendi öz talim ve terbiyesine, telkin ve dönüştürmeye memur vasıtalara kadar nefsini koruyabilecek, tek başına onlara karşı durabilecek destanlık bir meydan savaşı içinde ve çetinler çetini bu işin destanlık savaşını kazanabilecek bir insan asaletiyle düşünmek, akletmek... Kur’an’ın hitabına muhatap olanlar düşünür, akleder. Kur’an, ilahi mesajın akletmenin merkezi olan kalbe indiğini söyler ve dolayısıyla akletmenin önemini vurgular. “Akletme” kelimesi Kur’an’da 49 yerde fiil formunda geçmektedir. Bu kavrama yakın anlamlardaki kelimelerin ve “akletmenin çevre kavramları” diyebileceğimiz kalp, sadr, lübb, fuad, basar, nazar, tefekkür, tezekkür, tedebbür, tefakkuh, fehm gibi kavramların pek çok ayette kullanıldığını dikkate aldığımızda Kur’an’ın bu meseleye ne kadar çok önem verdiğini daha iyi anlamaktayız. Kur’an akledin, düşünün, ibret alın diyor. Akletmeyenlerin hali de bellidir. Sadece Roboski değil, Filistin, Filistin ulusal mücadelesi, bizim çevremizi saran ve çoğunlukla görmemizi engelleyen gelenekselleşen kültürün şekillendirdiği engeller, sosyal paradigma ve bunlardan kaynaklı paradokslarımızı, suizanlarımızı, töhmetlerimizi, iftiralarımızı, yalanlarımızı yeniden gözden geçirip, samimi bir şekilde dinleme, anlama, insaflı olma ve diyalogun kapılarını aralama yollarını araştırmamız gerekir. Akletme bunu gerekli kılar… Yoksa pişman olmaya bile vaktimiz olmayacak!