Okumak için bir kitap seçtiğinizde, kitabın ismine bakarsınız. O isim size kitap hakkında fikir verir. O isim kitaba anlam verir. Ya da bir kompozisyon yazdığınızda o konuya uygun bir başlık atarsınız. O başlığı koymazsanız, o yazı sıradanlaşır, okumaya bile gerek duyulmaz.

Bir bitkinin filizlenme yeri o bitkinin en tepesinde duran yeridir. O yeri budadığınızda artık o bitki canlılığını yitirmeye başlar.

Bir hayvanı tanımlayabilmeniz için başını görmeniz çok önemlidir. Başını görmediğiniz bir hayvanın, vücudu ile tanımanız zorlaşır. Aynı şekilde hayvanı başından ayırdınız mı, o hayvan canlılığını yitirir. Artık bir önem taşımaz. İnsan da öyledir. Başı ile insan vardır, canlıdır, kimlik kazanır, tanınır.

Başı olmayan bir insan her yönden ölüdür. Biz bunu sadece bedenen düşünemeyiz. Manevi dünyada da böyledir. Yüce Allah, Kuranı Kerim’de sık sık “Hâlâ akletmez misiniz?” sorusu bununla ilgili değil midir? Baş, baş olma görevini yerine getirmeyince, o insan, insan olmaktan çıkmaz mı?

Başın içindekiler o insanın hedefini, kimliğini, yolunu, kabullendiği prensipleri ve reddettiği noktaları belirler. Eğer başın içindekiler, düzgün ve itidalli değilse baş, baş olmaktan çıkar. Ve artık o baş hayatı, ruhu, maneviyatı ve kalbi yönlendiremez.

Başı olduğu halde başı yokmuş gibi nice insanları görürüz çevremizde. Edindiği hedef yol ve ilkeler akıl alacak gibi değildir. İşte yüce Allah kendi gösterdiği hidayet ile aklı yerli yerinde kullanmanın ve dolayısı ile aklı başta tutmanın yolunu gösterir. Onları müminler diye isimlendirir. Müşrikler, kâfirler, fasıklar, münafıklar bu özelliği kaybedenlerin listesidir.

Baş sadece bir insan için söz konusu değildir. Toplumlar içinde aynı şey söz konusudur. Bir toplumu başsız düşünün. O toplum, toplum olmaktan çıkar. Sanki o toplumu derin bir kuyuya atmış gibisinizdir. Tabi ki aynı durum aklı başında olmayan birinin, sözde o toplumun başında olması için de söz konusudur.

Her birey aklı başında olunca, tüm toplumda aklı başında olan biri tarafından taçlanır. Aksi takdirde bireysel kalitesizlik, toplumsal kalitesizliği oluşturur. Bu nedenle bireysel bilinç, kimlik ve kalite önemlidir.

İnsanı, adam gösterecek insanın iradesidir. İradenin duruşu akıl seviyesini gösterir. İslam inancına göre “la ilahe illallah” ile insan iradesini, Yüce Allah’ın iradesine teslim ettiğini anlatır. Secde, bunun ispatıdır. Bununla baş, en büyük mercie bağlanmış olur.

Ama insan iradesini, Allah’u Teala’dan başka şeylere yöneltmiş ve oralara bağlanmış ise, başının değerini düşürmüştür. Değersiz, basit ve geçici yerlere teslim etmiştir kendini. Eşrefi mahlûkat olan insanın Esfel-i safiline düşmesi budur.

İnsan, İslam fıtratı üzere doğar. Allah katında en şerefli, en değerli varlıktır. Ama Allah’a dayanmayıp, kendince tercihler yapınca aşağıların aşağısına düşer.

Bu gün İslam bilincinden uzak olan insanların halini görüyoruz. Neleri düşündüklerine, neleri hedeflediklerine, nelerin peşinde dolaştıklarına, neler ile oyalandıklarına ve neler ile ahlaklandıklarına şahit oluyoruz. Değerlerin değerlerini kaybettiği aşikâr olarak belli…

O halde böyle durup insanların uçurumlardan yuvarlanışını mı seyretmeliyiz? Başların ayakaltında ezilişlerine göz mü yummalıyız? Elbette hayır… Bu insanlar kardeşimiz, bacılarımız, çocuklarımız, yaratılışta adaşımız…

Tüm insanları ana başlıklara çağırmalıyız!

“Oku, seni Yaratan Rabbinin adıyla”

“La ilahe illallah”

“Bismillahirrahmanirrahim”…

Bunlar, bizler için birer ana başlıklardır… Ve başta olması gereken…

İlk nazil olan ayeti kerime “Oku, seni yaratan Rabbinin adıyla.”neden önemli! Çünkü “seni yaratan? Rab? Okumak?” kavramları insanın hayatının köşe taşlarıdır. Bir insan bu kavramları bir idrak etse, hayatındaki tüm sorulara cevap verebilir.

Diğer bir başlığımız ise şu… Her türlü sorunu olan, peygambere gelip çözüm istiyorlardı. Peygamberimiz Hz. Muhammed (sas) herkese aynı tedaviyi uyguluyordu. “ La ilahe illallah deyiniz, kurtulunuz”. Çünkü her sorun bu potada eriyince çözüme ulaşabilirdi.

Bir insan zalim. “La ilahe illallah” ı anlasa ve buna iman etse, zulmü terk edebilirdi. Ya da bir insan eşinin haklarını önemsemiyor. Ama La İlahe İllallah’ı anladığı vakit, eşinin haklarını ihlal etmekten vaz geçecek.

Ya da bir tacir malını stoklayarak, piyasanın dengesini sarsıyordu. Ama La İlahe İllallah’ı anlasa, Yüce Allah’a hesap vermekten çekinerek bu egoist davranışı terk edecek. Her sorun bu başlık ile başlanıldı mı çözülecekti. Bu nedenle Hz. Muhammed (sas) Hıra’dan Mekke’ye indiğinde Mekke halkı şaşırmıştı. “Muhammed niye yeni bir din(yaşam tarzı) getirmişti. Biz dinsiz(yaşam tarzısız) değiliz ki” demişlerdi. Ama izledikleri başlık, yanlış ve çoktu. Oysa Hz. Muhammed(sas) onlara tek ve mutlak olan başlığı getirmişti. “La İlahe İllallah, deyiniz tifluhun yani kurtulunuz.”

Kuranı Kerim olan ilahi kitabımızı açtığımızda, ilk ayetimiz “besmele”dir. “Bismillahirrahmanirrahim”. Bu da önemli bir başlıktı. Her başın, bu başlık ile harekete geçmesi gerekiyordu.

Bizler, ilahi vahiy olan her ayeti incelediğimizde ve yukarıda da sıraladığımız başlıkların hepsi aynı noktada toplanıyordu. “Rabbimiz olan Allah’ta”

Bu çerçevede okunulan her ayet ve peygamberin her ifadesi insanı, bu hakikate götürür. “Rabbimiz olan Allah’a”.

Bunu idrak eden her insanın psikolojisinde, bir başlık vardır. Bu başlık O’nun hayat lokomotifidir. O’nu her zaman, o düşünce zinde tutar.

Örneğin beni hep ayakta tutan şu düşüncedir. “Allah’ın rızasını kazanan o ümmetten biri olmak. Gerçek olan o bütünün bir parçası, üyesi veya halkası olabilmek”. Bu başlık ile bazen duruyorum, bazen de harekete geçiyorum. Bazen çok arzuladığım bir hedefi bu başlığımla durduruyorum. Bazen de yapmam gerekenlere, bu başlıktan dolayı geçiyorum.

İşte size tavsiyem! Sizin başlığınız ne! Hayatınızın başına, başlığına neyi koyuyorsunuz? Çok para mı, çok çocuk mu, çok arzu mu, çok kariyer mi? Ne!

Her başlık “Rabbimiz Allah” olan ana başlık altında toplanmıyorsa boştur, anlamsızdır, geçicidir.

Unuttuk mu, ayetimiz şöyle diyordu.

“De ki: “...hayatım ve ölümüm hep âlemlerin Rabbi olan Allah içindir.”(Enam Suresi/162)

Demek ki her baş, doğru başlık taşımadıktan sonra baş, baş olmaktan çıkar. Ha başın var, ha başsızsın ne fark eder. Sonuçta insana hayat veren şeyi kaybetmiştir. Yani başını…