28-29 Ağustos günlerinde Almanya’nın Köln kentinde düzenlenen ve 60’ın üzerinde Kürt siyasetçi, aydın, yazar, sanatçı ve akademisyenin katıldığı “Diyaspora Kürt Konferansı” sonuç bildirisi açıklandı. Bildiride, 12 Eylül’de yapılacak referandumda Kürtlerin “Evet” demelerinin çıkarlarına uygun olduğu, “Hayır” veya “Boykot”çu yaklaşımların Kürtlerin genel çıkarlarına hizmet etmediği vurgusu yapıldı.

Bildiride şöyle denildi;

“Diyaspora Kürt Konferansı” Sonuç Bildirisi

KOMKAR.eu’nun çağrısı üzerine, 28-29.08.2010 tarihinde “Kürt Diasporası” adı altında Almanya’nın  Köln şehrinde bir araya gelen 60´ın üzerinde Kürt siyasetçisi, aydını, yazarı,  sanatçısı ve akademisyeni „Referandum, Kürt açılımı ve ateşkes“ konularında geniş bir tartışma gerçekleştirmişlerdir. Bu tartışmalarda Türkiye ve Kürdistan’daki mevcut siyasal durumlar ele alınmış, AK Parti hükümetinin bir süre önce açıkladığı, adına önceleri  „Kürt açılımı“, daha sonra „demokratik açılım“ ve son olarak „milli birlik projesi“ denilen konseptin Kürt sorununun çözümünde herhangi bir düzenleme içermediği, bu nedenle sorunların ana kaynağına inilmediği, eksik ve hatalı olduğu yönünde ortak bir görüş kabul edilmiştir. Ancak yapılmak istenen değişikliklerin Türkiye´de demokrasiye doğru bir süreç başlatabileceği düşünüldüğünde genel olarak bu proje olumlu değerlendirilmiştir. Bu noktada Türkiye´de, öncülüğünü AK Parti´nin yaptığı değişim isteyen çevrelerle, statükonun korunmasından yana olan çevreler arasında ciddi bir siyasal ayrışmanın olduğu, bu ayrışmada Kürtlerin de sivil toplumun ve demokrasinin güçlendirilmesi temelinde ulusal demokratik çıkarlarını esas alan bir çerçevede soruna yaklaşmaları gerektiğinin altı çizilmiştir. Kürtlerin genel çıkarlarının değişimden yana olanlarla örtüştüğü, bu nedenle değişimden yana olan çevrelerin statükocular karşısında geri adım atmamaları için cesaretlendirilmeleri gerektiği belirtilmiştir.

1982 yılında yürürlüğe konulmuşcuntaanayasasının 26 maddesi üzerinde yapılmak istenen değişiklikler, 12 Eylül 2010 tarihinde referandum yoluyla halkın oyuna sunulacaktır. Referanduma sunulan maddeler Kürtlerin ulusal demokratik hakları ile ilgili doğrudan herhangi bir iyileştirici yenilik içermese de, genel olarak Türkiye´nin demokratikleşmesinin önünü açabileceği, 88 yıldan bu yana demokratik gelişmenin önünü tıkayan, onu engelleyen Kemalist vesayet rejimini sınırlayabileceği ve giderek ortadan kaldırabileceği, Kürt sorununun konuşulabileceği demokratik bir tartışma zemini yaratabileceği, Kürtlerin ifade ve örgütlenme olanaklarını daha fazla arttırabileceği ve silahların susmasına ve barışçıl bir ortama evrimlenebileceğine vurgu yapılmıştır. Bundan hareketle 12 Eylül´de yapılacak referandumda Kürtlerin „Evet“ demelerinin çıkarlarına uygun olduğu, „Hayır“ veya „Boykot“çu yaklaşımların Kürtlerin genel çıkarlarına hizmet etmediği kabul edilmiştir. Kürdistan´da çeşitli sivil toplum örgütlerinin Kürt sorununun çözümü ve referanduma ilişkin olarak yaptıkları açıklamaların olumlu bulunduğu ve sorunun çözümü için daha fazla insiyatif almalarının yaşamsal önemde olduğu ifade edilmiştir. Kürt hareketinin belli kesimlerinden, referandumda „Evet“ diyen yurtsever güçlere yönelik tehditkar tavırların kınanması kararı alınmıştır. Medyanın değişim sürecinde oynadığı role dikkat çekilmiş ve Taraf gazetesi üzerindeki ikili baskı protesto edilmiştir. 

12 Eylül’de „Evet“ diyoruz; fakat referandumda „Evet“ çıkması durumunda AK Parti hükümeti ilk elden, evrensel demokrasi ve insan hakları temel ilkeleri doğrultusunda somut adımlar atmayı görev olarak önüne koymalıdır. Türklerle Kürtleri eşit konuma getirecek siyasi, ekonomik, sosyal, kültürel ve hukuki alt yapıyı oluşturacak yasal düzenlemeleri gerçekleştirmelidir. Kürtlerin her alanda kendi kimlikleri ile örgütlenmelerinin önündeki tüm engeller kaldırılmalı, seçim barajı düşürülmeli, değiştirilen Kürt yerleşim yerlerinin isimleri iade edilmelidir. Silahların susmasını sağlayacak yasal düzenlemeler yapılarak bir genel af ilan edilmeli, aftan yararlanmak isteyenlerin legal zeminde siyaset yapabilmelerine olanak sağlanmalıdır. PKK´nin eylemsizlik kararı süreklileştirilmeli, devletin askeri operasyonları durdurulmalı, sivil siyasetçilerin tutuklanmaları son bulmalı ve tutuklu Kürt siyasetçileri ve  taş atmaktan ötürü tutuklanmış tüm Kürt çocukları serbest bırakılmalı, ayrıca koruculuk sistemi tasfiye edilmelidir.

Bu düzenlemeler gerçekleştirildikten sonra, Kürtlerin varlığını kabul eden, haklarını tanıyan, ayrıca Türkiye ve Kürdistan´da yaşayan farklı etnik azınlıkların ve dini inanç gruplarının haklarını da garanti altına alan, çağdaş, evrensel, demokratik bir anayasa hazırlanıp uygulamaya konulmalıdır.

Köln, 29.08.2010

"Diyaspora Kürt Konferansı" katılımcılarının görüşleri:

Mesut Tek (Kürdistan Sosyalist Partisi-PSK Genel Sekreteri): Hazırlanacak sonuç bildirisinde „Evet“ çağrısı yapılmalı, ancak Kürtlerin talepleri de yer almalı. AKP´nin birçok eksiği var. Ancak bizde de bir AKP ezberi var: AKP demokratik geleneği olmayan bir partidir. Bence bu ezberi bozmak gerek. 7 yıllık bu Kemalizmle mücadele sürecinde AKP tabanı hiç mi değişmedi? Fetullah Gülen ve AKP de değişebilir. Kaldı ki biz, istesek de istemesek de bu süreci AKP ile birlikte götüreceğiz. Bu değişiklikleri desteklemekle AKP´li olmuyoruz. Ayrıca bu değişim süreci AKP´nin malı olmaktan çıkmıştır. Bugün, sistemden yana olanlarla olmayanlar arasında bir mücadele yaşanmaktadır. Bugün Türkiye´de devrim koşulları yok. Değişimi sürükleyecek sol bir oluşum yok. Türkiye´de değişimin motoru bugün AKP´dir. Bizim yapmamız gereken ortaya çıkan fırsattan Kürt çıkarları açısından en azami faydayı sağlayabilmektir. AKP´nin samimiyetini tartışmaktan çok, onlarla neler yapabilirizi konuşmak gerek. Kürt hareketi AKP´yi teşvik edebilirse biz kazanırız. Siyaseti yalnız kendi doğrularımız üzerinden düşünmemeliyiz. Azamici olmamalıyız. İyiyle mükemmel arasında bir tercih yapmıyoruz. Kötü ile daha iyi arasında bir tavır belirlemeliyiz.

Cemil Demircan (Nasname Yayın Kurulu Üyesi): Bu referandum sürecinden beklentilerimiz şunlardır: Gerçek bir Kürt muhalefeti ortaya çıkacak. Karşılıklı tahammül gelişecek. Devletin ve PKK´nin muhalefeti ezme, yok etme zemini ortadan kalkacak. Hegemonyacılara prim vermemek gerekir. Ulusal talepler kurban edilmemelidir. Bu tür toplantılar süreklileştirilmeli, bir koordinasyon oluşturulmalıdır.

Bayram Ayaz: Kürt açılımı çok sesliliğin, çok renkliliğin yerleştirilmesi sürecidir. PKK Kürt mücadelesinin bir parçasıdır. Tüm olumsuzluklarına ve eleştirilerimize rağmen PKK gerçeği dikkate alınmalıdır. Bu şekilde onlar da Ergenekon ve benteri güçlerin etkisinden kurtarılabilir. Bu süreçte Kürtler ne yapmalı? PKK de dahil kendi kaderini tayin hakkı ekseninde ortak bir program çıkarılmalıdır. Geçmişte üç Kürt partisinin (HAK-PAR, KADEP ve DTP) açıkladıkları üç talep temel alınabilir:

1- Kürt varlığı ve kimliğinin yasal anlamda kabulü.

2- Kendi kendini yönetme ilkesi yerleştirilmeli.

3- Kürtçe eğitim hakkı tanınmalı.

Kendi kimliğimizi koruyarak AKP´nin programını desteklemeliyiz. AKP şu anda bizim müttefiğimizdir, ancak temsilcimiz değildir. Boykot tavrı yanlıştır, „evet“ denmelidir.

Murat Dağdelen (Kürdistan Aktüel Sitesi Genel Yayın Yönetmeni): AKP´nin Kürt sorununa bakışı da devletin diğer kesimlerinden çok farklı değil. Biz meseleye Kürtlerin çıkarları açısından bakmalıyız. AKP Ergenekon´a karşı mücadelesinden başarıyla çıkarsa, bu Türkiye´yi AB´ye yakınlaştırır ve bu durum Kürtlerin özgürlük mücadelesine de olumlu yansır. AKP, eksik de olsa bir demokrasi mücadelesi başlatmıştır. Ancak bu yalpalayan, kontrollü bir süreçtir. Kürtlerin değişim sürecine karşı çıkmasının mantığı yoktur. Kürtler olarak AKP´yi cesaretlendiren politikaların sahibi olmalıyız, desteklemeliyiz. Bu destek eleştirel olmalıdır. Referandum bir adımdır. Yeni olanaklar ortaya çıkarabilir. „Evet“ Kürtlerin ulusal çıkarlarına hizmet eder. PKK kendini bir biçimde vesayetten kurtarmalı. PKK´nin gündemiyle siyaset yapılmaz. Demokratik, sivil, silahlara karşı çıkan üçüncü bir yol bulunmalı.

Selim Çürükkaya: Son birkaç yıldır AKP ordunun siyaset üzerindeki vesayetini kırmaya çalışıyor. Açılıma aslında tartışma süreci dense daha iyi olurdu. Şu anda Türk kamuoyu Kürt sorunundaki açılım konusunda hazır değil. Hükümet kamuoyunu hazırlamalı. Şu aşamada değişimin en ömeli ayakları HSYK ve Anayasa Mahkemesi´dir. Hayır çıkarsa, hedef CHP-MHP koalisyonudur. BDP için söylenecek birşey yok, zira kendi iradesiyle hareket etmiyor. Öcalan statükocularla birlikte hareket ediyor. Referandumda „evet“ kullanılmalı ancak hükümet seçim sonrası yeni bir anayasa yapılması konusunda topluma söz verilmeli. Kürtlerin talepleri şunlar olmalı: 1- Yeni anaysada Kürtlere kurucu unsur olarak yer verilmeli. 2- „Kürtler ve Türkler eşit (aynı) haklara sahiptir“ ibaresi anayasada yer almalı. AKP olumlu adımlar atıyor, destek verilmeli.

Ali Haydar Koç: AKP´de farklı kesimler temsil ediliyor. Sivil değişiklikler Kürtlere çok yarayacaktır. Oyum „evet“, sivilleşmeye evet.

Hikmet Serbilind (PİK Genel Sekreteri): Değişimi biz talep etmeliyiz. İslam adına kandırılmak istemiyorum. Türkiye´de Kemalizm beyinleri katılaştırmış. Bu katılaşma çözülmeden hiç kimse kendini özgürce ifade edemez. AKP olumlu değişiklikler gerçekleştirdi. Kemalizmde kimi gedikler açtı. Türkiye´de şimdiye kadar hiçbir hükümet iktidar olamadı. Kürtler değişim sürecinde taraf olmalı. AKP´nin herşeyine evet demiyorum, ancak çıkarlarımıza olanlarına evet diyorum. Bir diğer tehlikeye dikkat çekmek istiyorum. Fetullah Gülen tüm İslamı Türk kimliği altında asimile etmek istiyor. Bu tehlikeli bir tavırdır, dikkat etmek gerekir. Şartlı „evet“ diyorum.

Nuri Çelik: Kürt sorunu Türk demokrasisinin vesayetinde değil, Türk demokrasisi Kürt sorununun vesayetindedir. Kürtler henüz siyasi bir taraf olarak sürece müdahale edemiyor. AKP devleti restore ediyor. Kürtler evet ve hayirdan çok silahların susmasını tartışmalıdır. Konferans diyalog konusunda Kürtlerin taraf olduğunu dile getirmeli.

A. Bekir Saydam: 80 yıllık sistem değişiyor. AKP bu değişimleri yapmaya mecburdur. Türk toplumu açılıma hazır değil, şok yaşıyor. Bu süreç aynı zamanda Kemalist tarihin yalan bir tarih olduğunu ortaya koydu. Aynı zamanda Kürt toplumunda kendi vesayet rejimine karşı sesler yükselmeye başladı. Bunda Türk basınının da etkisi var. Değişiklikler vesayet rejiminde önemli gedikler açıyor. Olumlu tavır almak gerekiyor.

Şükrü Gülmüş: Kütler artık sistem içine çekilmiştir. Biz bir erkek toplumuyuz. Bunu değiştirmeden hiçbir şey yapamayız. PKK ve Abdullah Öcalan sorunu ile Kürt sorunu ayrıdır. Kürt sorunu AKP´nin değil, devletin sorunudur. Referandumda evet, savaşlara iki kere hayır.

Seyran Duran: Erkek toplumu olmamız yalnız erkeklerin değil, biz kadınların da suçu. Biz de ödediğimiz bedellere, emeklerimize sahip çıkmıyoruz. Avrupalı Kürtler pasif, yeterince aktif değiliz. Değişim sürecinden yararlanmalıyız. Bu konferansın Kürt halkının geleceği için birlik konusunda bir temel olmasını ve bunun pratiğe uygulanmasını diliyorum.

Baran Hemze: Kürt örgütleri sürece müdahale edemiyor, yeterince örgütlü değiller. Bugüne kadar değişimler hep Kürtlerin iradesinin dışında gerçekleşti. Şu anda da bu yaşanıyor. Şu aşamada Kürt ulusal bilinci Kürt örgütlerinin önünde. Kürt hareketleri şapkalarını önlerine koyup birlikte iş yapmanın olanaklarını aramalı. Referandum konusunda tavır belirlerken irade göstermeli, aktör olmalıyız.

Sıraç Kırıcı: Gerçekçi olmak gerek. AKP Kürt ve Kürdistan sorununu çözemez. Ancak askerlerin, Kemalizmin ezberlerini bozdu. Ergenekon AKP´nin de etrafını çevirmiş durumda. O nedenle de AKP büyük adımlar atamaz. „Evet“ denilmeli ancak Kürtlerin koşulları ve talepleri de açıkça ifade edilmeli.

Newroz Bawer: Şu anda koca bir okyanusta yüzen bir gemi var. Adı Kemalizm. Küçük bir fare bu gemide bir delik açmış. Yapmamız gereken nedir; deliği tıkamak mı, büyütmek mi? Sorun budur. Değişim aşama aşama gerçekleşmeli. Evet diyoruz, çünkü Apo´nun cezaevinden çıkmasını, gerillanın dağdan inmesini, siyaset yapmalarını, Kürt sorununun demokratik yöntemlerle çözümünü istiyoruz. „Evet“ demeliyiz, ancak taleplerimizi de yansıtmalıyız.

kurdistan.nu