Ali Şeriati: Avrupa malı sosyolojik tahlillerin yalan süzgecini, Müslümanlara ispat edip tevhidi dünya görüşünü her yere oturtan Müslüman bilgedir. Onun deyimiyle tevhid imparatorluk şirk ise feodalizmdir. Tevhidi bir imparatorluk dururken feodalizmin Müslümanlığın ruhuna ayrı olduğunu gösteren toplum bilimcidir. Avrupa’nın bize sunduğu feodalizmi yıktı,  yerine inancın gereği ve tevhidi dünya görüşünü benimsetti.

2.        UFKUMUZ: Ali Şeraiti'nin Müslümanların düşünce ufkunda yeri nedir size göre?

Nasıl ki çaysız kahvaltı doğulular için bir anlam ifade etmiyorsa bana göre de yirmi birinci yüzyılda Ali Şeriati’siz Müslüman da çaysız kahvaltıdır, onun değimiyle nutfesi olmayan yumurtadır, boştur sadece yeryüzünde alan kaplar. Bu günün Müslümanları için Şeriati çağdaş bir İbrahim’dir. İbrahim olmak için illaki taş putları kırmak gerekmez, çağın çürük fikirlerine karşı gerekli bir İbrahim’dir. O Avrupa’nın Müslümanlara sunduğu çağdaş fikirsel putların çürük harçtan yapıldığını öğretti, tarihsel devinimlerin, hareketlerin, olay ve olguların iki kutup eksenli oluştuğunu söyledi, Habil ve Kabil. Yaşamın Habil ve Kabil’in etrafında döndüğünü söylüyor, ya Habilsin yada Kabil.  Üçüncü bir seçeneğin üzerinde durmuyor. Bize sunulan çoğu düşünce girdaplarını Kabil’e yakın gösterir. Kabilci egemen sınıfı; güç, para ve din üzerinde değerlendirir. Kur-anı terimlerle mele, mutrif ve rahip olarak sıralar. Gözü doymazlar yada boynu kalınlar, şiş karınlılar yada kalın kuyruklular, resmi ruhaniler yada hilebaz uzun sakallılardan ibaret sayıp, baskı, istismar ve eşekleştirme yoluyla halkı sürekli öldürdüklerini söyler. Gerek doğuda gerekse batıda bu üç sınıfın sergilediği davranışların kökteş olduğuna değinir. Bu üç sınıfın Müslümanlar üzerinde yaptığı yıkıcı etkilerden dolayı Şeriati bu çağda kaçınılmaz oluyor. Tevhidi düşüncede Kabil’i mantığına yer yoktur. Müslümanlar, çağdaş düşünce akımları ile bu üç sınıfın onlarda yarattığı düşünce stresini ancak Şeriati gibi bilgelerin sayesinde aşarlar… Kişi yoksul olunca iyilikleri bile aşağılanır. Oysa güçlü olan altını olan kimselerin, ‘kötülükleri’ sanat olarak görülür, ‘saçmalıkları’ önemli sözlermişçesine dinlenilir,  yersiz, tiksindirici geğirmeleri, felsefe, bilim, din olarak anlaşılır. Soğuk ilgisiz şakaları bile dinleyicileri güle güle öldürür, diyor. Bu üç sınıfın tepeden bakışlarına,  bilmişliklerine, saçmalıklarına karşı Müslümanların aşağılık kompleksinden çıkmaları gerektiğini söyler.  

UFKUMUZ: Çok kısa ve öz olarak olması gereken yerini seçtiniz. Peki ilk okuduğunuz kitapları ile şimdi okuduğunuz kitapları arasında farklılık hissettiniz mi?  Yada size yeniden kazandırdığı anlamlar var mı?  

Bunun bariz örneği Medeniyet ve Modernizm kitabında geçen Kürt kelimesinin ilk çevirilerde Karluk ( yanlış hatırlamıyorsam) olarak çevrilmesi, şuanda ise Kürt olarak değiştirilmesidir, Ebuzer kitabının ilk çevirisini okuyanlar ise Ali’yi tamamen Hz. Osman düşmanı olarak algıladılar. Fakat daha sonraki çevirilerinde ise biraz daha yumuşatılmış kelimelerin kullanıldığı görülmektedir. Tabi bu tür hatalar okuyucuda farklı algılanmalara sebep olmaktadır. Özüne yakın çeviriler her zaman doğru algılanmaya yakındır. Hangi kitabı olursa olsun yeniden okuduğumda farklı bir zenginliğini daha görüyorum. Buda bana yeni bakış acıları kazandırıyor. Anlam olarak ne kadar okusanız o kadar değişiklikleri fark edersiniz.

4.        UFKUMUZ: Dönemin çevirmenlerinin törpülenme yaptığı söylediniz, sizce neden bunu yapma gereğini duymuşlardır?

Hayır, tam tersi başka çevrilerle tutunmaya çalıştılar. En basitinde mitolojik kafalı oryantalistlerin gerçeklerden uzak kitaplarını Türkçeye çeviriyorlar. Tabii İslami kesim bunların dışındadır. Dün bizlere sahte Nietzsche anlatanlar, bu sefer de bizleri oryantalistlerin sofrasına buyur ediyorlar. Şarkın gerçek tarihini efsane gibi gösterenlerin kitaplarını ekmek peynir tüketir gibi çeviriyorlar. Çoğu düzmece, işlerine yarayan siyer bilgisiyle yazılmış, Müslümanların inançlarına ters düşen, yer yer cezp edici yalan hikâyelerle süslenilmiş tarihi çevirmekten geri kalmıyorlar.  Şu ana kadar çevrilmiş mitolojik eserlerin hangisinde gerçekler bizim bildiğimiz gibi anlatılmış ki. Gerçekler tam yazılmış olsa kitapların isimleri mitoloji kitapları olmazdı, ismi üzerinde mitoloji yani gerçekten uzak kurmaca kitap. Gerçek olsalardı kitapların genel ismi ‘Şark Tarihi’ olmaz mıydı?

 Hepsi desem abartmış olmam sanırım. ‘İnsanın Dört Zindanı’ başlı başına bir desen kitabı, onu 'İnsan' kitabı ile süsleyince manifesto ortaya çıkıyor. ‘Ali’ kitabi  çağımız Müslümanları için didaktik bir mahiyet taşıyor. Ali’yi sanırım ondan  daha iyi anlatan olmamıştır. Savaşın, ihanetin, hilenin  yeşil saraylardan taşıp sokaklara indiği  bir zamanda, kutsalı, aşkı ve insani erdemliliği kaybetmeyen ayakta kalan  Ali’yi  anlatıyor. Düşünce savaşı yaşayan biri için ‘İslam Bilim’  kitabı lokman hekim reçetesidir.  ‘Kendini Devrimci Yetiştirmek' ve ‘Yalnızlık Sözleri’ yeniden diriliş için okunabilecek eserleridir. Üretemeyen, tıkanan,  Müslüman kitleleri için ‘Ne Yapmalı’ kitabı sanattan, çeviriye, iktisattan, tebliğe, tarihten, edebiyata kadar proje mahiyetinde bir kitaptır.  

8.        UFKUMUZ: Gençler Şeriati’yi sizce nasıl okumalılar?      

 Dili fazlada ağır değil fakat cümleleri birikim ve derinlik ifade edince ağır gibi algılanılıyor. Bazen çevirmenlerin normal cümleleri çevirirken devrik cümle kullanmalarından da kaynaklı ağır gözükebiliyor. Bazen de düşünürleri eleştirdiği veya onu etkileyen fikirlerinden bahsettiği için düşünür ve fikirlerden haberdar olmayanlara ağır gelebiliyor.

  UFKUMUZ: Beğendiğiniz herhangi bir yazısını bizimle paylaşırsanız sevinirim,

Röportajın II. Kısmı İçin Tıklayın